BEL
†Бог любіць цябе такім, які ты ёсць! †Хрыстос дабравольна пайшоў на крыж за твае правіны †Смерць пераможана! † Найбольш просты шлях да святасці - не асуджай! †Ісус шукае і чакае цябе! †Хрыстос уваскрос! †Д'ябал не можа зрабіць пекла прывабным, таму ён робіць прывабнай дарогу туды

Items filtered by date: Кастрычнік 2022 - Хрысціянскі сайт † katolik.life - Гомель, Пінск, Баранавічы...

У гомельскім касцёле дабраславілі на новы навучальны год

На нядзельнай Імшы 9 верасня ў гомельскім касцёле прасілі аб Дарах Духа Святога для навучэнцаў, студэнтаў і выкладчыкаў.

Толькі дзякуючы святлу Духа Святога можна спазнаць праўду пра Бога, свет і пра нас саміх. Важна, каб мы не хавалі сваёй прыналежнасці да Царквы. Смела казалі праўду, якую гаворыць Гасподзь. Апостал Павел сказаў вельмі важную рэч: не будзем павінны нікому нічога акрамя любові. Гэта значыць, што паводзіны дома, у школе павінны быць паводзінамі поўным любові. Гэта значыць: люблю, паважаю, слухаюся старэйшых і настаўнікаў, добрасумленна працую ў школе з поўнай аддачай. Не спісвайце, не лянуецеся і будзьце поўнымі любові, дапамагайце тым, якія займаюцца не вельмі добра, - так вучыць дзяцей Царква.

Цяпер шмат часу школьнікам давядзецца аддаваць не на гульні, а на, так скажам, непрыемныя рэчы. Але школа вучыць, што ў жыцці часта трэба рабіць тое, што не падабаецца. Вядома, цяжка будзе вучыць вершы, запамінаць нейкія формулы, і вось мы прыходзім у Царкву. Таму што мы людзі слабыя і маем патрэбу ў дапамозе. Бог дае сілы і таксама - сілу верыць. Гасподзь не толькі ў Касцёле, а перш за ўсё ў падзеях нашага жыцця. Калі сядаем за парты, і не хочацца вучыцца, ёсць той, хто можа дапамагчы, - гэта Ісус Хрыстос. Таму святары раяць: не хочаш вучыць, не хочаш чытаць - прасі Госпада: Божа, дапамажы мне, дай цярпенне. І праз гэта вучымся веры, таму, што Бог дапамагае. Цяжка нешта вырашаць, не ахвота зубрыць табліцу множання - прасі Бога: Госпадзе, дапамажы, ты бачыш, я чалавек лянівы, хачу бегаць, гуляць у мячык, сядзець перад кампутарам. Прасі Бога і будзеш адкрываць, што Ён дапамагае, прысутнічае ў тваім жыцці. Не важна, кім ты станеш, прафесарам ці простым рабочым, - галоўнае быць з Богам.

Таксама падчас Імшы адбылося новае хрышчэнне. Гасподзь у чарговы раз прынізіўся і праз гэты сакрамэнт падарыў Царства Божае маленькай Каміле Майсеенка. Звяртаючыся да яе бацькоў - Яўгена і Наталлі - святар падкрэсліў, што іх новы абавязак - умацоўваць ў дачцэ гэты цудоўны дар.

 

Гомельскія каталікі павіншавалі пробашча з 25-годдзем пасвячэння

8 верасня ў Гомелі адзначалі не толькі Дзень горада. Мясцовыя каталікі святкавалі Нараджэнне Найсвяцейшай Панны Марыі і сваё прастольнае свята. А яшчэ - 25-годдзе пасвячэння пробашча, дэкана Гомельскага дэкана айца Славаміра Ласкоўскага.

Вернікі падрыхтавалі выдатны, душэўны канцэрт, падарункі і багаты стол з самымі разнастайнымі пачастункамі. Увечары ў двары храма пяклі шашлыкі, іграла жывая музыка. Атрымалая сапраўднае сямейнае свята адной велізарнай суполкі гомельскіх каталікоў.

Айцец Славамір служыць у Гомелі ўжо больш за 20 гадоў. Ён прыняў пасвячэнне ад Папы Яна Паўла II. Убачыўшы сваё пакліканне ў тым, каб ехаць на Усход, на землі, якія дзясяткі гадоў жылі пад засіллем атэізму, малады святар прыбыў у Гомель у канцы 80-х. У той час тут не было ні храма, ні парафіі. Айцец Славамір доўга дамагаўся рэгістрацыі суполкі й перадачы памяшкання майстэрні мастакоў - былой капліцы, каб пабудаваць на яе аснове касцёл.

Праз айца Славаміра, яго цяжкую працу Гасподзь адрадзіў у гомельскім рэгіёне каталіцкія парафіі, а дзейнасць польскага святара па адраджэнні беларускай культуры, евангелізацыі, сацыяльнаму служэнню прынесла велізарны плён.

На свяце парафіяне пажадалі пробашчу працягваць шлях да святасці і следаваць Божай Волі - магчыма, Гасподзь хоча праз айца Славаміра несці Добрую вестку і ў іншыя кропкі планеты.

У гомельскім касцёле прайшла прэзентацыя новай кнігі Уладзіміра Васькова

У гомельскім касцёле ў рамках урачыстасцяў прастольнага свята прайшла прэзентацыя кнігі Уладзіміра Васькова «Католікі на Абшар Панізоўя і Севершчыны» (Гомельскі дэканат). Манаграфія ўбачыла свет у выдавецтве «Про Хрысто».

Аўтар кнігі - ураджэнец Гомельскай вобласці, але ўжо каля 30 гадоў жыве ў расійскай Туле. Фактычна гэта першае падобнае выданне аб каталіках Гомельскага дэканата, выдадзенае за апошнія сто гадоў. У 1913 году свет ўбачыла кніга святара Язафата Жыскара «Нашы касцёлы» на польскай мове, а затым амаль стагоддзе аб каталіцтве на гэтых землях кнігі не выходзілі. У 2005 годзе выйшла кніга аб сучасных каталіцкіх парафіях, падрыхтаваная Алесем Белым, ён жа прапанаваў Уладзіміру Васькову напісаць кнігу аб гомельскіх каталіках. Некалькі гадоў таму выйшла кніга гомельскіх гісторыкаў «Касцёл і ўлада на Гомельшчыне», але яна больш дакументальная, прызначаная для студэнтаў, гісторыкаў і будучых навукоўцаў, і ахоплівае меншы гістарычны перыяд, чым манаграфія Уладзіміра Васькова.

- Мне было цяжка вырашыцца на гэтую працу, у мяне не было дакументаў, і магчымасці пастаянна працаваць над кнігай. Я практычна тады нічога не ведаў пра гісторыю каталікоў на гэтых землях. Але пачаў збіраць матэрыял, шмат людзей дапамагалі мне, здымалі копіі ў архівах, і аказалася, што гісторыя каталіцтва на гэтых землях вельмі цікавая, і мала каму вядомая. Існуе меркаванне, што ў Гомельскай вобласці каталікі - госці, але гэта не так. Мы, і нашы продкі жылі тут даўно, і мэта гэтай кнігі - паказаць, што мы тут не госці. Першы гомельскі касцёл з'явіўся ў 1631 годзе, на гэтых землях было 40 касцёлаў і капліцаў, пра што цяпер мала хто ведае, - патлумачыў на прэзентацыі аўтар кнігі.

Гэтая кніга - тысячы гадзін працы Уладзіміра Васькова, і ён спадзяецца, што праца не пройдзе дарма. «Сто, дзвесце гадоў таму тут жылі каталікі, якія прыклалі намаганні, каб вера захавалася, дзякуючы ім мы зараз знаходзімся тут, у касцёле. І мы не задумваемся, што праз 100-200 гадоў праз нас гэтая традыцыя не перарвецца», - лічыць аўтар кнігі.

Кніга выдадзена на беларускай мове. «Таму што на рускай выдаецца мора кніг, я хоць і жыву трыццаць гадоў у Расеі, але роднай мовы не забыўся», - заўважыў Васькоў.

Манаграфію сустрэлі ўхвальна гомельскія гісторыкі. У прыватнасці, Яўген Малікаў выказаў меркаванне, што гэтая кніга ўвойдзе ў пяцёрку лепшых кніг па гісторыі Гомеля. Дарэчы, больш за дваццаць гадоў назад Уладзімір Васькоў паступаў на гістарычны факультэт ГДУ ім.Ф. Скарыны. «Паступіў, мяне прынялі, але потым прапанавалі забраць дакументы - на маё месца залічылі нейкую дзяўчыну па блаце. Ну вось цяпер я вярнуўся ў Гомель з кнігай па гісторыі», - адзначыў аўтар манаграфіі.

Вельмі рады выданню кнігі і пробашч гомельскага касцёла, дэкан Гомельскага дэканата Славамір Ласкоўскі. «Вельмі не хапае інфармацыі для нашых вернікаў, многія не ведаюць гісторыі касцёла, каталіцтва наогул на гэтых землях. Трэба ведаць свае карані - адкуль мы, хто быў да нас», - падкрэсліў святар.

На парафіяльным свяце гомельскага касцёла біскуп асвяціў алтарны абраз (ФОТА, ВІДЭА)

8 верасня - у Дзень нараджэння Панны Марыі - гомельская рыма-каталіцкая парафія адзначыла сваё свята. Урачыстае Набажэнства ўзначаліў дапаможны біскуп Пінскай дыяцэзіі Казімір Велікаселец. Таксама на свята прыехалі святары з суседніх парафій.

- Хрыстос, ужо паміраючы, аддае ўсё чалавецтва пад заступніцтва Божай Маці: Марыя, вось сын твой! Мы ўсе - яе дзеці. І сёння мы прыйшлі павіншаваць нашу Маці з нараджэннем і прасіць, каб яна сваім заступніцтвам берагла нас ад зла. Хвала Богу, што ў Гомель прыйшоў Хрыстос. Прымаць Яго - гэта значна большае, чым прымаць міністраў і прэзідэнтаў. І сам Хрыстос прымае абсалютна ўсіх: ад каралёў да людзей самога ніжэйшага саслоўя. Мы вельмі доўга жылі ў атэізме, не маліліся, таму наша грамадства дэградавала. Разводаў больш, чым шлюбаў, аборты, алкагалізм, наркаманія... Але жыццё з Богам нас ахоўвае ад усіх дэманічных сіл. Таму, браты і сёстры, кожны дзень пачынаем і канчаем малітвай, кожную нядзелю ўдзельнічаем у святой Імшы, прымаючы Камунію, і хоць бы раз у месяц спавядаемся, - даў пастырскае пажаданне біскуп.

Завяршылася ўрачыстасць асвячэннем алтарнай іконы-фрэскі, напісанай італьянскімі мастакамі, і Хросным ходам. Але ўвечары касцёл ізноў запоўнілі вернікі: у гэты дзень адзначаў 25-годдзе свайго пасвячэння пробашч, дэкан Гомельскага дэканата, ксёндз Славамір Ласкоўскі. Аб гэтым свяце мы распавядзем крыху пазней.

Таксама з'явіцца інфармацыя і яшчэ аб адным святочным мерапрыемстве. Краязнаўца Уладзімір Васькоў правёў у гомельскім касцёле прэзентацыю сваёй новай кнігі «Каталікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны». Сачыце за абнаўленнямі сайта!

Міністр і губернатар ўдзельнічалі ў адкрыцці гомельскага хоспіса, пабудаванага каталікамі

Як быццам дабраславеннем Нябёсаў стаў дробны дождж, які «асвяціў» унікальны ў Беларусі хоспіс для сірот-інвалідаў менавіта ў момант урачыстага адкрыцця. А потым зноў засвяціла яркае сонца, дадаючы фарбаў шыкоўным новабудоўлям дзіцячай вёскі - галоўнага сацыяльнага аб'екта Гомеля апошніх гадоў.

Разам з пробашчам рыма-каталіцкай парафіі Нараджэння Божай Маці айцом Славамірам Ласкоўскім хоспіс для дзяцей-інвалідаў і маладых інвалідаў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця ўрачыстага адкрылі кіраўнік Гомельскай вобласці Уладзімір Дворнік і міністр працы і сацабароны Беларусі Марыяна Шчоткіна. Дзіцячая вёска з некалькіх катэджаў, абсталяваных дарагой мэбляй і тэхнікай, будавалася сем гадоў па ініцыятыве рымска-каталіцкай Царквы і дабрачыннай місіі «Карытас-Міласэрнасць» за сродкі арганізацый і фондаў, прыватных асоб з Італіі, Германіі, Аўстрыі. У хоспісе будуць жыць 60 хлопчыкаў і дзяўчынак, ад якіх адмовіліся бацькі, у становішчы, максімальна набліжаным да сямейнага. Даглядаць за імі будуць законніцы ордэна Бенедыктынак-Самарыцянак, выхавальнікі, медыкі.

- Гэта унікальны і першы ў Беларусі падобны праект, - адзначыла міністр. - І першы прыклад супрацоўніцтва дзяржавы з рымска-каталіцкай Царквой.


- Сэрца гэтай ідэі - каб дзеці маглі жыць у сем'ях. Тут дзіця будзе акружана любоўю, дзеці будуць мець магчымасць асабістага развіцця. Важная задача - інтэграцыя ў грамадства і вяртанне дзеяздольнасці. Каб грамадства ведала, што інваліды - яго частка, а не нейкія ізгоі. Мы адмыслова пабудавалі хоспіс у горадзе, каб дзеці маглі схадзіць у тэатр, цырк і нават рэстаран, шпацыраваць па парку. Дзякую Богу за тое, што Ён падарыў нам гэтых дзяцей, паколькі яны значна важнейшая кожнага з нас, - падкрэсліў ксёндз.

Галоўных віноўнікаў урачыстасці - дзяцей з Журавіцкага дома-інтэрната - пакуль не прывезлі, таму што цэнтралізаванае ацяпленне ў Гомелі яшчэ не запрацавала.

Утрымліваць хоспіс будуць мясцовыя ўлады, а каталікі - зноў жа з дапамогай заходніх спонсараў - маюць намер пашыраць дзіцячую вёску і пабудуюць тут тэрапеўтычны цэнтр, школу, гатэль, працоўныя майстэрні для выхаванцаў і храм.

Немагчыма уваскрэснуць, не памёршы на крыжы

Дзякуючы рамонту ў гомельскім касцёле ў панядзелак Святая Імша часткова ізноў праходзіла на вуліцы. Таму мінакі мелі магчымасць пачуць Добрую вестку ў дзень святкавання Праабражэння Гасподняга.

- Гара, на якой змяніўся Ісус, - як прадвесце Галгофы і Ўваскрасення. Але што значыць уваскрэснуць? - звярнуўся да вернікаў пробашч падчас казання. - Каб уваскрэснуць, спачатку неабходна памерці, прычым, памерці на крыжы. Шмат хто з нас сталі больш прыстойнымі, ужо менш грашаць, але пакуль яшчэ не хрысціяне. Ісус кажа: вазьмі свой крыж! Але гэта не маралізатарства, таму што Гасподзь прыйшоў, каб дапамагчы нам несці крыж, зрабіць яго слаўным.

- Часта мы адмаўляемся ад свайго крыжа, гаворым: хопіць, не хачу больш! Не разумеем, чаму кватэру затапляе сусед ўжо ў трэці раз? Чаму прыйшлося пахаваць сына, ці чаму кінуў муж? Чаму дачка непаслухмяная, а начальнік на працы дрэнны? Не заўсёды зразумела, чаму менавіта такі крыж Гасподзь нам дае, але Ён усё тлумачыць, трэба толькі слухаць Яго з адкрытым сэрцам.

Вітаем на новым сайце і запрашаем аўтараў!

Да парафіяльнага свята гомельскага касцёла адміністрацыя сайта падрыхтавала свой сюрпрыз - запусціла новую версію вэб-старонкі. Праўда, назвалі мы яе ўжо не парафіяльным сайтам, а мясцовым каталіцкім парталам. Бо ў Гомелі пачынае дзейнасць другая рыма-каталіцкая парафія - Анёлаў-Ахоўнікаў, спадзяемся, будзе будавацца новы касцёл. Так што з гэтага часу будзем публікаваць навіны дзвюх парафій. Таксама заклікаем святароў і вернікаў з іншых парафій Гомельскага дэканату аператыўна дасылаць для публікацыі свае навіны.

Акрамя таго, мы паспрабавалі зрабіць сайт больш сучасным і насычаным. І праца працягваецца: будзем імкнуцца пашыраць функцыянал сайта, удасканальваць дызайн. Хацелася б, каб у партала было больш аўтараў. Таму запрашаем да супрацоўніцтва тых, хто мог бы пісаць навіны аб каталіцкім жыцці горада, пісьменна выказвацца ў новай рубрыцы «Хрысціянскае меркаванне», прапаноўваць свае праекты. Пішыце нам: gomelcatholic@facebook.com

Паміраць за праўду не баяцца тыя, хто мае Царства Божае

«У той час: Ірад, паслаўшы, узяў Яна і ўвязніў яго ў цямніцу за Ірадыяду, жонку Піліпа, брата свайго; таму што ажаніўся на ёй. Бо Ян казаў Іраду: нельга табе мець жонку брата твайго... » - гаворыць нам Евангелле ад Марка. Пасля прачытання гэтага слова тэму праўды закрануў у сваім казанні пробашч.

- Як вядома, Яна-Хрысціцеля забілі, адсекшы галаву. Евангелле паказвае нам: лепш пазбавіцца галавы, чым зрабіць грэх, адысці ад Бога і Яго праўды. Кампраміс з грахом немагчымы! Ян не баяўся прама казаць праўду нават кіраўніку дзяржавы, за што і быў забіты. Але яму не было страшна паміраць, бо ён ужо меў Царства Божае.

А мы ж часта кажам няпраўду нават тады, калі нам нічога не пагражае! Часам мы баімся сказаць праўду сваім знаёмым, якая будзе ім непрыемная, і яны перастануць з намі размаўляць. Але гэтая страта нішто ў параўнанні з набыццём Божага Валадарства!

Ірад загадаў забіць Яна, хоць разумеў, якое вялікае зло ён чыніць. Але не мог супрацьстаяць намеру гэта зрабіць, бо даўно знаходзіўся ў граху, жывучы з жонкай брата. Ён стаў рабом граху, закрыўшы для сябе Божую свабоду, Ягоную ласку.

Так часта і мы больш хочам спадабацца людзям, чым Богу, свядома абіраючы грэх.

З кнігі «Касцел і ўлада на Гомельшчыне (20-30-я гады ХХ ст.)» + ВІДЭА

У касцёле Нараджэння Божай Маці 4 кастрычніка адбылася прэзентацыя кнігі «Касцёл і ўлада на Гомельшчыне (20-30 гады ХХ стагоддзя)». У ліку аўтараў – пробашч каталіцкай парафіі ў Гомелі, дэкан Гомельскага дэканата, ліцэнцыят багаслоўскіх навук ксёндз Славамір Ляскоўскі, выкладчык кафедры гісторыі Беларусі Гомельскага дзяржаўнага універсітэта імя Францыска Скарыны, кандыдат гістарычных навук Віктар Пічукоў і аспірант БДУ, асістэнт кафедры гісторыі Беларусі ўстановы адукацыі Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны Андрэй Лебедзеў.

Прадстаўленая літаратурная праца утрымлівае факты, падмацаваныя мноствам дакументаў, якія адкрываюць дагэтуль невядомыя старонкі з жыцця хрысціян каталіцкага веравызнання і ўпісвае новыя радкі ў гістарычныя і сямейныя хронікі мінулага стагоддзя.

Перамога Кастрычніцкай рэвалюцыі. Цар забіты, да ўлады прыйшла партыя бальшавікоў. У адпаведнасці з дэкрэтам «Аб зямлі» 26 кастрычніка 1917 года Царква пазбаўленая сваіх зямельных уладанняў. Наступным крокам быў дэкрэт «Аб аддзяленні царквы ад дзяржавы і школы ад царквы» ад 23 студзеня 1918 г., па якому адмяняліся і не прызнаваліся царкоўныя сакрамэнту шлюбу, хросту, мірапамазанні і іншыя.

У 1922 годзе савецкая ўлада правяла кампанію па канфіскацыі царкоўных каштоўнасцяў. На Гомельшчыне былі арыштаваныя многія члены касцёльных камітэтаў, святары і вернікі. У бальшавіцкіх камітэтах працавалі цэлыя аддзелы, у хуткім парадку якія ствараюць антырэлігійную літаратуру, у гарадах і вёсках арганізоўваюцца саюзы бязбожнікаў.

Пачалася адкрытая барацьба бальшавікоў з царквой за свядомасць і розумы людзей. Разглядаліся варыянты пераносу выхаднога дня з нядзелі на сераду. У выпадку прыняцця такога рашэння, усе вернікі хрысціяне замест таго, каб прысвячаць Госпаду Богу дзень ўваскрэсення Ісуса Хрыста, павінны былі б працаваць.

Каталіцкае насельніцтва Гомельшчыны, па словах аўтараў, жыло вельмі адасоблена і замкнёна. «Каталікі негатыўна ставіліся да кампаній і мерапрыемстващ, якія праводзіла савецкая ўлада (як не ўзгадаць кнігу «Эстэр»: «Ёсць адзін народ, раскіданы і рассеяны паміж народамі па ўсіх абласцях ...; і законы іх адрозніваюцца ад законаў ўсіх народаў ...» (3/8)). Асабліва ярка гэта праяўлялася падчас гвалтоўнай калектывізацыі. На думку уладаў, галоўным тормазам на шляху саветызацыі гэтага насельніцтва была царква».

Пераследу з боку ўладаў у 1929-1930 гады ў БССР падвяргаліся ўсе рэлігіі і канфесіі (далей у кнізе «Эстэр» цар Артаксэркс дае загад знішчыць гэтых «варожых людзей, гвалтоўна звергнуць ў апраметную», каб «не перашкаджалі нам у наступны час праводзіць жыццё мірна і бесклапотна да канца» (3,13)).

Перад вачыма праходзяць прозвішчы - Кацуба і Мохаравы, Гулевічы і Гуліцкія, Ключынскія і Фалькоўскія, Залеская і Жукоўскі, Збароўскія, Станкевічы і інш. Іх абвінавачвалі ў тым, што яны былі ўдзельнікамі польскіх контррэвалюцыйна-нацыяналістычных арганізацый на Гомельшчыне, рыхтавалі змовы супраць сусветнай рэвалюцыі.

Многія з іх зніклі без вестак, многія былі расстраляны па рашэнні «тройкі» без суда і следства, некаторым удалося перажыць ўвесь цяжар лагернага жыцця, але загінуць на палях другой сусветнай вайны, некаторым удалося выжыць.

А людзі толькі хацелі абараніць перад новай уладай сваё права на веру ў Госпада Бога, працаваць на зямлі, вучыць дзяцей грамаце, прыходзіць у касцёлы і капліцы для таго, каб вянчаць маладых і хрысціць немащлят, даваць адзін аднаму клятвы перад Богам і мець надзею на щваскрашэнне для вечнага жыцця праз веру ў Ісуса Хрыста і дараваньне грахоў.

Вельмі цікавым, з пункту гледжання захавання веры, можа служыць прыклад хрысціян-каталікоў вёскі Рудня-Шлягіна, апісаны аўтарамі.

Касцёл каталікі пачалі будаваць яшчэ пры царскай уладзе, аднак з-за таго, што пануючым хрысціянскім веравызнаннем у царскай Расіі было праваслаўе, як вынікае з ліста членаў касцёльнага савета Пятра і Андрэя Кацуба Гомельскаму акружному пракурору, «инородцы» ўсяляк пераследаваліся. Царскі станавы прыпыніў пабудову і вернікі ўзвялі на могілках Каплічку.

У 1923 годзе памяшканне касцёла было дабудавана і ў ім пачаліся Набажэнствы. У 1928 годзе колькасць вернікаў у гэтай парафіі складала больш за дзве тысячы людзей. Меўся гурток Ружанца, гурток тэнцыарыяў, гурток жывога Ружанца. Аднак у гэтым жа годзе памяшканне перайшло ва ўласнасць сельскага савета, а інвентар, па словах вернікаў, «звалены ў старую Каплічку, гніе ад дажджу і пылу». «У добрае надвор'е мы збіраемся выконваць свае рэлігійныя патрэбы на могілках пад адкрытым небам, а ў дажджлівае надвор'е мы вымушаны сядзець дома, як атручаная рыба».

Па рашэнні Польбюро ЦК КПБ (б) ад 5 снежня 1928 памяшканне касцёла не вярнулася ва ўласнасць каталікоў, а выкарыстоўвалася пад школу з арганізацыяй там хаты-чытальні. Было вырашана ўзмацніць палітыка-асветніцкую работу і антырэлігійную прапаганду, 36 вернікаў пазбавіліся выбарчых правоў.

Аднак справа на гэтым не скончылася. Паседжанне агульнага сходу савета бядноты вырашыла зраўняць могілки і зрэзаць крыжы. Матэрыялы па справе аб вяртанні касцёла былі перададзеныя ў ГПУ, у выніку чаго члены касцёльнага камітэта Кацуба Пётр Паўлавіч і Кацуба Андрэй Цімафеевіч былі прызнаныя вінаватымі па артыкуле 58/4 КК і заключаны ў канцлагер. Петр - на 6 месяцаў пазбаўленьня волі, а Андрэй на 10 гадоў (выпіска з пратакола паседжання калегіі ГПУ ад 21 Чэр 1929 года). Далей іх лёсы згубіліся на дарогах гісторыі.

У газеце «Рабочы» ад 3 кастрычніка 1929 г. з'явілася нататка аб тым, што ксёндз Іосіф Жамойтук зняў з сябе свой сан. Так жа паступілі ксяндзы Баляслаў Валынец і Аляксандр Сак, якія не выстаялі перад выпрабаваннямі жыцця ў духоўнай пустэчы. Магчыма, перад смерцю яны зразумелі, што праявілі слабасць і прасілі Госпада аб міласэрнасці.

У 1937 годзе, паводле пастановы калегіі УНКВД БССР, прысуджаны да вышэйшай меры пакарання і 24 жніўня расстраляны ў Мінскай турме ксёндз Канстанцін Андрэкус. Як кіраўнік контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай групы прысуджаны да расстрэлу і 31 жніўня 1937 г. расстраляны ксёндз Уладзіслаў Кунда. Ксёндз быў абвінавачаны ў антысавецкай агітацыі (арт.72) і падрыхтоўцы збройнага чыну (арт.76), хоць сам ён заявіў: «Вінаватым сябе не прызнаю і тлумачу, што ў сувязі з органамі польскай выведкі я не знаходзіўся, контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай працы не праводзіў».

Гэтую кнігу трэба прачытаць хаця б для таго, каб з адкрытымі вачыма паглядзець у недалёкае мінулае нашай дзяржавы і дараваць ўсім, датычных да падзеяў 20-30 гадоў мінулага стагоддзя, якія адбываліся на Гомельшчыне. Дараваць ксяндзам, што адракліся, членам «Тройкі» і калегіі УНКВД БССР, дараваць ўсім, хто пісаў даносы на вернікаў, і разбураў касцёлы, цэрквы, сінагогі, мячэці. А яшчэ маліцца за іх выратаванне перад Госпадам. І калі Пан іх даруе, то хіба мы ім суддзі!

«Не заставайцеся павіннымі нікому нічым, акрамя ўзаемнай любові... », – кажа Апостал Павел у Пасланні да Рымлянаў. – «Бо няма ўлады не ад Бога».

З кнігі "Каталікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны"

Пачатак сталай прысутнасці каталіцтва на тэрыторыі ВКЛ адносіцца да перыяду пасля заключэння Крэўскай уніі 1385 г., калі ў 1387 г. Ягайла хрысціў Літву. У 1387 г. была створана Віленская каталіцкая дыяцэзія (біскупства). У канцы XIV—пачатку XV ст. былі выдадзены асноўныя акты дзяржаўнай улады, якімі стваралася прывілеяванае становішча Каталіцкага Касцёла ў ВКЛ: перадача яму вялікіх зямельных уладанняў, поўны імунітэт касцельнай маёмасці ў фінансавых і судовых адносінах. У гэты перыяд Рыма-каталіцкі Касцёл пачаў адыгрываць найважнейшую ролю ў дзяржаве. Віленскае біскупства ў касцельна-адміністрацыйных адносінах было падпарадкавана гнезненскаму арцыбіскупу — прымасу Рыма-каталіцкага касцёла ў Польшчы. Тэрыторыя Віленскага біскупства ахоплівала Аўкштайцію і беларускія землі апрача Палесся (раёнаў Берасця і Пінска), якое ўваходзіла ў склад Луцкага біскупства. Да Люблінскай уніі 1569 г. амаль усе касцёлы і кляштары Беларусі знаходзіліся на захад ад лініі Браслаў—Паставы—Вілейка—Мінск—Нясвіж—Пінск. На ўсход ад гэтай лініі былі адзінкавыя касцёлы, або іх зусім не было да пачатку XVII ст., як, напрыклад, на Дняпры.

Прыкладна каля 1335 г. Гомель з навакольнымі землямі ўвайшоў у склад ВКЛ. Праз паўстагоддзя, у 1391 г., да віленскага капітула (рады святароў кафедральнага касцёла Святога Станіслава) была прыпісана буйная воласць з замкам Стрэшын на Дняпры, крыху вышэй вусця Бярэзіны.

Стрэшынская воласць лічылася сталовай, гэта значыць, што даходы з яе ішлі на патрэбы ўсяго капітула, у адрозненне ад прэстыманіяльных маёнткаў, даходы ад якіх ішлі асобным сябрам капітула. У склад Стрэшынскага маёнтка ў ХVI ст. уваходзіла 14 вёсак (Стрэшын, Саланое, Губічы, Праскурні, Верхняя Алба і інш.), у тым ліку і вёска Скепня Гомельскай воласці. Цалкам верагодна, што стрэшынскія падданыя капітула надалей заставаліся праваслаўнымі, бо касцёл у Стрэшыне быў пабудаваны толькі ў пачатку XVII ст. Солтанамі і з’яўляўся іх родавай пахавальняй.

У складзе ВКЛ Гомель і навакольныя землі заставаліся да 1500 г., калі ў часе вайны паміж ВКЛ і Маскоўскай дзяржавай князь Сямён Старадубскі, які валодаў Гомелем, разам з уладальнікам Ноўгарад-Северскага княства Шамяцічам перайшлі на бок Івана ІІІ. Вайна закончылася перамогай Масквы, і, паводле мірнага пагаднення ад 1503 г., уся Гомельская воласць і частка Чачэрскай, што ахоплівала сучасны Веткаўскі раён (з сёламі Свяцілавічы, Галоднае, Жалезавічы), адышлі да Маскоўскай дзяржавы. Пад уладай Масквы Гомель і воласць заставалася да 1535 г. У 1535 г. пачалася Старадубская вайна і 16 ліпеня Гомель быў вызвалены з дапамогай жыхароў горада, якія самі адчынілі браму моцна ўмацаванага Гомельскага замка. 27 сакавіка 1537 г. у Маскве было падпісана замірэнне на 5 гадоў. Згодна з ім Маскоўскае княства адмовілася ад Гомельскай воласці. Ранейшым уладальнікам былі вернуты іх маёнткі. Напрыклад, маёнтак Хальч быў вернуты Халецкім.

У Інфлянцкую вайну 1558—1582 гг. Гомель ненадоўга быў заняты маскоўскімі войскамі. У ліпені 1576 г. яны былі выбіты атрадам Юрыя Радзівіла. Праз пяць гадоў, 5 мая 1581 г., на Гомель быў здзейснены новы напад царскіх войскаў, якія «...до замку неведоме ночью пришедши, на место ударили и место огнем выпалили». Замак, аднак, ім узяць не ўдалося.

Трэба зазначыць, што ўвесь час знаходжання ўсходняй Гомельшчыны ў складзе ВКЛ большая частка нешматлікага насельніцтва заставалася праваслаўнай. Католікамі былі толькі асобныя шляхецкія сем’і, жаўнеры гарнізонаў, дзяржаўныя служкі.

Касцёлы на землях былой Севершчыны і, у прыватнасці, ва ўсходняй Гомельшчыне, пачынаюць з’яўляцца толькі ў першай палове XVII ст.: 16 ліпеня 1631 г. кароль Жыгімонт ІІІ Ваза фундаваў «ab origine» (ад самога пачатку) пабудову касцёла ў Гомелі, блізка да гэтага часу з’явіўся фундаваны Солтанамі касцёл у Стрэшыне, у 1687 г. усё тымі ж Солтанамі быў узведзены драўляны касцёл у Люшаве (Буда-Кашалёўскі раён), прыкладна ў гэты ж час пабудаваны касцёл у Чачэрску.

На Старадубшчыне касцёлы ўзніклі яшчэ раней, чым ва ўсходняй Гомельшчыне. Вядомы гісторык Андрэй Катлярчук у сваёй працы «Беларусы Бранскага краю. Этнічная гісторыя і сучаснасць» піша аб узнікненні касцёлаў на землях Севершчыны на ўсходзе ад Гомеля ўжо пачынаючы з 1618 г. Пры гэтым ён спасылаецца на «Свод памятников архитектуры и монументального искусства России: Брянская область» (Масква, 1998). Катлярчук піша наступнае: «На паўночным захадзе Браншчыны паміж шматлікімі помнікамі расійскай і ўкраінскай архітэктуры захавалася некалькі помнікаў беларускага дойлідства. Па-першае, гэта мураваныя касцёлы, узведзеныя ў 1618—1648 гадах, калі захад Браншчыны зноў увайшоў у склад ВКЛ. На сёння захаваліся: моцна разбураная Праабражэнская царква («касцёл», як кажуць людзі) у Трубчэўску, пабудаваная ў 1640 годзе, аб чым сведчыў надпіс на муры; значна перабудаваная царква св. Ганны ў Погары (пачатак ХVІ стагоддзя), таксама былы касцёл». Захаваліся весткі і пра існаванне касцёла ў Старадубе. Касцёл належаў францысканцам і быў пабудаваны ў гатычным стылі.

Развіццё парафіяльнай сеткі на ўсходзе Беларусі было выклікана галоўным чынам канфесійнай трансфармацыяй мясцовай шляхты. Яе пасля ўпадку рэфармацыі не прываблівала ні праваслаўе, ні уніяцтва, якое трактавалася як «мужыцкая вера» і якое з пункту погляду рытуальнасці па сваёй сутнасці не адрознівалася ад праваслаўя. Жаданай альтэрнатывай станавілася каталіцтва, дзякуючы яго характару пануючай дзяржаўнай канфесіі. Таксама сваю ролю адыгравала асветная дзейнасць Касцёла, якая стварала перспектыву інтэлектуальнага развіцця шляхты. Неафіты з ліку заможнай шляхты рабілі шматлікія шчодрыя ахвяраванні на карысць Каталіцкага Касцёла, асабліва каталіцкіх ордэнаў, колькасць якіх на працягу XVII i XVIII стст. пастаянна ўзрастала.

Subscribe to this RSS feed